زنگ خطر منابع آب زیرزمینی در سرخس به صدا درآمد

به گزارش خبرنگار سرخس خبر، سعید ایزدی، در عصر امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه و خبرنگاران شهرستان سرخس با تشریح وضعیت منابع آبی شهرستان اظهار کرد: از مجموع دشت‌های خراسان رضوی، بخش قابل توجهی در وضعیت ممنوعه و بحرانی قرار دارند و سرخس نیز از این وضعیت مستثنا نیست.

وی افزود: شهرستان سرخس دارای سه دشت سرخس، آق‌دربند و گنبدلی است که دشت سرخس و آق‌دربند در وضعیت ممنوعه قرار دارند و دشت گنبدلی نیز به دلیل شرایط منابع آب زیرزمینی، ظرفیت محدودی برای توسعه برداشت دارد.

ایزدی با اشاره به وضعیت چاه‌های شهرستان گفت: در مجموع حدود ۳۳۲ حلقه چاه در سرخس وجود دارد که از این تعداد، ۲۶۲ حلقه مربوط به بخش کشاورزی، ۳۳ حلقه مربوط به تأمین آب شرب و ۳۷ حلقه در بخش صنعت، دام و طیور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

رئیس اداره منابع آب سرخس ادامه داد: چاه‌های کشاورزی شهرستان سالانه حدود ۱۵۹ میلیون مترمکعب برداشت دارند، در حالی که میزان برداشت چاه‌های شرب بیش از ۵ میلیون مترمکعب و چاه‌های بخش صنعت، دام و طیور نیز بیش از ۵ میلیون مترمکعب است.

وی همچنین از شناسایی ۱۰۲ حلقه چاه غیرمجاز در شهرستان خبر داد و گفت: شناسایی و تعیین تکلیف چاه‌های غیرمجاز از برنامه‌های جدی اداره منابع آب سرخس است و این روند با اولویت‌بندی و رعایت ملاحظات قانونی ادامه خواهد داشت.

ایزدی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای انسداد چاه‌های غیرمجاز اظهار کرد: طی سال گذشته ۲۴ حلقه چاه غیرمجاز مسدود شد؛ این در حالی است که در چهار سال گذشته مجموعاً ۲۱ حلقه چاه مسدود شده بود و افزایش انسدادها نتیجه تشدید نظارت‌ها و همراهی بخشی از بهره‌برداران بوده است.

رئیس اداره منابع آب سرخس افزود: برای سال جاری نیز انسداد ۴۰ حلقه چاه غیرمجاز در برنامه قرار گرفته و تاکنون هفت حلقه از چاه‌های جدید شناسایی‌شده مسدود شده است و عملیات شناسایی و تعیین تکلیف سایر موارد ادامه دارد.

وی با اشاره به وضعیت اضافه‌برداشت از چاه‌های مجاز گفت: دشت سرخس در سال‌های گذشته با بیش از ۶۰ میلیون مترمکعب اضافه‌برداشت سالانه مواجه بوده و همین مسئله در کنار خشکسالی، فشار قابل توجهی بر منابع آب زیرزمینی وارد کرده است.

ایزدی بیان کرد: با اجرای طرح‌های کنترل برداشت و افزایش نظارت بر چاه‌ها، در سال گذشته میزان اضافه‌برداشت کاهش یافت و حدود ۴۰ میلیون مترمکعب از برداشت‌های مازاد کنترل شد.

رئیس اداره منابع آب سرخس یکی از اقدامات مؤثر را افزایش تعداد چاه‌های تحت کنترل و شارژ دانست و گفت: در سال گذشته بیش از ۲۴۰ حلقه چاه برای کنترل میزان برداشت و رعایت حجم مندرج در پروانه تحت نظارت قرار گرفتند که این اقدام در کاهش اضافه‌برداشت‌ها مؤثر بوده است.

وی با اشاره به روند افت سطح آب زیرزمینی تصریح کرد: افت سطح آبخوان در سرخس به حدود ۷۵ سانتی‌متر رسیده بود که یک زنگ خطر جدی برای منابع آبی شهرستان محسوب می‌شود؛ با اقدامات انجام‌شده این میزان در سال گذشته به حدود ۵۵ سانتی‌متر کاهش یافت، اما همچنان وضعیت آبخوان نیازمند مدیریت جدی و مستمر است.

ایزدی یکی از چالش‌های اصلی مدیریت منابع آب را عدم تناسب سطح اراضی تحت کشت با دبی و ظرفیت پروانه برخی چاه‌ها عنوان کرد و گفت: در مواردی سطح اراضی بهره‌برداران با میزان آب مجاز چاه همخوانی ندارد و این مسئله می‌تواند زمینه‌ساز اضافه‌برداشت و فشار بیشتر بر منابع زیرزمینی شود.

وی بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف آب در بخش کشاورزی تأکید کرد و افزود: با توجه به سهم بالای کشاورزی در مصرف منابع آب شهرستان، توسعه روش‌های نوین آبیاری، استفاده از لوله‌گذاری برای کاهش هدررفت و حرکت به سمت الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی سرخس از الزامات مدیریت منابع آب است.

رئیس اداره منابع آب سرخس گفت: طی سال گذشته با همکاری بنیاد برکت، بیش از ۱۵۰ کیلومتر لوله‌گذاری برای انتقال آب در برخی مناطق انجام شد که کاهش پرت آب و بهبود بهره‌وری را به دنبال داشته است و تداوم این طرح می‌تواند نقش مهمی در مدیریت مصرف آب کشاورزی داشته باشد.

ایزدی خاطرنشان کرد: مدیریت منابع آب سرخس نیازمند همکاری همه دستگاه‌ها و بهره‌برداران است و استمرار کنترل برداشت‌ها، انسداد چاه‌های غیرمجاز، تجهیز چاه‌ها به ابزارهای کنترلی و اصلاح الگوی مصرف باید به صورت همزمان دنبال شود تا روند افت منابع زیرزمینی متوقف شود.

انتهای خبر/